هرمزگان - آشنایی با جاذبه های گردشگری استان هرمزگان

استان هرمزگان با وسعت شصت و هشت هزار و چهارصد و هفتاد و پنج و هشت دهم کیلومتر مربع، در جنوب ایران واقع شده است.

استان هرمزگان از شمال و شمال شرقی با استان کرمان، از جنوب با خلیج فارس و دریای عمان از جنوب شرقی با سیستان و بلوچستان، و از غرب با استانهای فارس و بوشهر همسایه است. تنگه هرمز، یکی از حساس ‌ترین و حیاتی ‌ترین گذرگاه‌ های آبی عصر حاضر، در قلمرو سیاسی این استان قرار دارد.

این تنگه هلالی شکل صد و هشتاد و هفت کیلومتر طول دارد. عمق تنگه هرمز به دلیل شیب تند کف آن از قسمت شمال به جنوب متغیر است، به طوری که در نزدیکی جزیره لارک، در حدود 36 متر و در ساحل جنوبی نزدیک شبه جزیره مسندام 180 متر است.

همچنین 14 جزیره کوچک و بزرگ به نامهای ابوموسی، بنی فرور، تنب بزرگ و کوچک، سیری، شتور، فرور، کیش، لاوان، قشم، لارک، هرمز، هندورابی و هنگام در محدوده آبهای ساحلی این استان قرار دارند.

استان هرمزگان،‌ طبق آخرین تقسیمات کشوری،‌ مشتمل بر 8 شهرستان، 21 بخش، 69 دهستان و 2046 آبادی دارای سکنه است و شهرستانهای آن عبارتند از : بندرعباس، بندر لنگه، میناب، رودان، قشم، جاسک، حاجی ‌آباد و ابوموسی.

جغرافیای طبیعی و اقلیم استان هرمزگان :

بخش عمده ‌ای از مساحت این استان را مناطق کوهستانی در برگرفته ‌اند. کوههای این منطقه ادامه رشته کوههای زاگرس ‌اند که به تدریج از شمال شرقی به جنوب شرقی امتداد می ‌یابند. ادامه این رشته همراه با کاهش ارتفاع، به تپه ماهورهای آهکی، گچی و شنی منتهی شده و به زمینهای پست ساحلی خلیج ‌فارس و دریای عمان متصل میگردد.

این ناحیه پست ساحلی، در اطراف تنگه هرمز وسعت بیشتری یافته، و شرایط مساعدی برای کشاورزی و صیفی ‌کاری بوجود آورده است.

با توجه به مشخصات اقلیمی و استقرار استان هرمزگان در منطقه فوق حاره‌ ای، گرمی هوا مهمترین پدیده مشهود اقلیمی آن است. استان هرمزگان از مناطق گرم و خشک ایران است و اقلیم آن تحت تاثیر آب و هوای نیمه‌ بیابانی و بیابانی قرار دارد.

هوای نوار ساحلی در تابستان ‌ها بسیار گرم و مرطوب است و گاهی نیز دمای آن از 52 درجه سانتیگراد تجاوز میکند. دمای متوسط سالانه این منطقه در حدود بیست و هفت درجه سانتیگراد است.

از ویژگیهای آب و هوایی استان هرمزگان، یک فصل طولانی گرم و یک فصل کوتاه خنک است. فصل گرم همراه با هوای شرجی 9 ماه به درازا میکشد. فصل تابستان از اوایل اسفند ماه شروع میشود، هوا رفته رفته رو به گرمی می رود تا این که گرما در تیر و مرداد به اوج خود میرسد. فصل خنک آن همراه با خشکی نسبی هوا، در حدود 3 ماه طول میکشد. این فصل از اوایل آذر ماه شروع میشود و تحت تاثیر توده‌ های هوای خنک غربی قرار میگیرد.

دمای هوای استان هرمزگان، در سردترین شبهای سال، به ندرت به صفر درجه میرسد و در روزهای زمستانی، دمای آن معمولا از ده درجه سانتیگراد بالای صفر پایین تر نمی ‌آید. اصولا آب و هوای این استان همانند آب و هوای نواحی بیابانی است و میزان بارش ‌های جوی آن نیز فوق ‌العاده اندک میباشد.

در این منطقه، در حدود نه ماه از سال، بارندگی مهمی صورت نمی‌ گیرد و قسمت عمده بارندگی آن نیز در یک یا دو نوبت به وقوع می ‌پیوندد در همان موارد اندک هم،‌ بارندگی آن اغلب مانند باران‌ های بهاری سیل‌ آسا است و خسارات فراوانی به بار می ‌آورد. میزان رطوبت‌ نسبی در سواحل خلیج ‌فارس عمدتا بالا است و بین بیست تا صد در صد نوسان دارد.

جغرافیای تاریخی استان هرمزگان :

جغرافیای تاریخی استان هرمزگان با تاریخ و جغرافیای خلیج‌ فارس در هم آمیخته است. تا قرن چهارم پیش از میلاد، مدارک پراکنده ‌ای بر پایه نوشتارهای تاریخ‌ نگاری یونانی درباره خلیج‌ فارس وجود دارد. ظاهرا در دوران بسیار کهن، اقوامی در سواحل غربی خلیج ‌فارس و دشت‌ های جنوبی و غربی ایران می ‌زیسته ‌اند.

شواهدی نیز مبنی بر پیدایش و توسعه دریانوردی در آن دوران وجود دارد. از جمله می توان به دریانوردی بابلیان در قرن هفتم پیش از میلاد، در خلیج ‌فارس اشاره کرد. نخستین مدرک قطعی در خصوص دریانوردی در خلیج‌فارس‌ به زمان نئار خورس یا نئارک، دریا سالار اسکندر مقدونی، مربوط است.

اسکندر پس از فتح سرزمین ‌های اطراف رودخانه سند (هندوستان) ظاهرا از طریق مصب رودخانه سند و دریا، به سوی مکران و تنگه هرمز و خلیج ‌فارس حرکت کرد و در سال سیصد و بیست و شش قبل از میلاد، از دهانه رودخانه سند گذشت، ولی طوفان و امواج سهمگین دریا وی را مجبور به بازگشت نمود.

اسکندر، دریاسالار خود به نام نئارک (نئار خوس) را بعنوان سرپرست ناوگان دریایی رهسپار خلیج ‌فارس کرد. نئارک پس از عبور از سواحل مکران،‌ به بندر هرمز یا میناب کنونی رسید. نئارک در خلیج ‌فارس به جزیره خالی از سکنه ‌ای به نام بارقانا ‌که گفته میشود همان جزیره هرمز یا لارک یا اوآراکنا و یا کیش کنونی است، ‌رسید.

نئارک چنین گفته است که هیچ یک از سواحل را در طول سفر دریایی خود مانند سواحل خلیج ‌فارس آباد و مزروع ندیده است. تاریخ مکتوب بندر هرمز از زمان اردشیر بابکان آغاز میشود. مورخین شرقی و اروپایی چنین گفته‌ اند که روزگار آبادانی بندر هرمز بین سالهای 241 الی 211 میلادی بوده ولی پس از ظهور اسلام و سقوط دولت ساسانی، به عنوان یکی از مهمترین مراکز داد و ستد شرق معروفیت پیدا کرده است.

در سالهای 750 الی 661 میلادی، منطقه خلیج‌ فارس جزو قلمرو خلافت اموی و سپس جزو قلمرو خلافت عباسی (در سالهای 1285 الی 750 میلادی) بوده است.

از اواخر قرن هشتم میلادی که دوران شکوفایی خلافت عباسی بود، داد و ستدهای دریایی رونق بسزایی یافت. بسیاری از مورخین،‌ این راه دریایی را با اهمیت ‌تر از جاده معروف ابریشم یا شاخه مهمی از آن میدانند. مارکوپولو، جهانگرد مشهور ایتالیایی در سالهای 1272 و 1293 میلادی از بندر هرمز دیدن کرد. وی گزارش کرده است که جواهرات ایران، عاج و ابریشم هند و چین و مروارید بحرین در بازارهای بندر هرمز خرید و فروش میشده است.

در سال هزار و سیصد میلادی سیف ‌الدین (پادشاه بومی بندر هرمز) از ترس حمله مغول ها، بندر هرمز را ترک و به جزیره هرمز (جردم) عزیمت کرد و در آنجا شهر دیگری بنا نهاد. در سال 1453 میلادی هنگامی که قسطنطنیه به دست سلطان محمد فاتح سقوط کرد، ارتباط زمینی اروپاییان با آسیا گسسته شد. در سال 1497 میلادی، برای اولین بار استعمارگران غربی به فرمانروایی واسکو دوگاما در بنادر خلیج ‌فارس پیاده شدند.

در سال 1506 میلادی پرتغالی ‌ها بعنوان محافظت از منافع پرتغال در برابر تجار مصری و ونیزی، به رهبری آلفونسو آلبوکرک با هفت ‌کشتی جنگی جزیره هرمز را محاصره نمودند. بندر هرمز در این زمان،‌ کلید تجاری خلیج‌ فارس محسوب میشد و راوادویه از کنار همین بندر در تنگه هرمز عبور می کرد.

سقوط هرمز که از نظر تجاری و نظامی برای دولت ایران اهمیت داشت، به جدا شدن هرمز از ایران و تسلط پرتغالی‌ ها بر تنگه هرمز و وضع مالیات برای عبور کشتی ‌ها گردید.

شاه اسماعیل صفوی که در صدد اعاده مالکیت ایران بر هرمز بود به سبب گرفتاری ‌های ناشی از جنگ با عثمانیان، به بیرون ‌راندن پرتغالی‌ ها موفق نشد و پیمانی با آنان منعقد نمود که به موجب آن پرتغالی ‌ها می ‌بایست در لشکر کشی به بحرین، شاه اسماعیل را مساعدت می‌ کردند. با این پیمان تسلط پرتغالی ‌ها بر خلیج ‌فارس تا مدتی تثبیت شد، ولی شاه ‌عباس بزرگ با کمک قوای انگلیس، حاکمیت پرتغالی ‌ها بر خلیج ‌فارس را پایان داد. هنلدی ‌ها در 1004 هجری قمری تجارتخانه ‌ای در بندرعباس تاسیس کردند و به دنبال آن رقابت،‌ بین هلند و انگلستان شدت گرفت.

در اواخر دوره سلطنت شاه صفوی، دولت ایران به لغو معافیت گمرکی واردات و صادرات هلندی ‌ها اقدام کرد. هلندی ‌ها به حصار جزیره قشم هجوم آوردند و برای جلوگیری از تجارت انگلیس، چند کشتی‌ جنگی به تنگه هرمز و بندرعباس اعزام کردند.

دولت ایران ضمن تقاضای صلح، ‌به هلندی ‌ها اجازه داد که در هر نقطه‌ ای از ایران به تجارت ابریشم اقدام کنند و از معافیت گمرکی در واردات برخوردار شوند. در همین زمان ‌با تیره شدن روابط بین هلند و انگلیس در اروپا،‌ هلندی ‌ها به کشتی‌ های انگلیس در جاسک حمله کردند و قشم را به دست گرفتند، بندرعباس را گلوله ‌باران کردند، دژ مستحکمی را در نزدیکی تجارتخانه خود در بندرعباس احداث نمودند، برای نزدیکی بیشتر با دهانه خلیج ‌فارس تاسیسات تجاری خود را به جزیره خارک منتقل کردند و از پرداخت اجاره بهای خارک به میرمهنا، حاکم بندر ریگ و جزیره خارک خودداری نمودند.

میرمهنا در سال 1765 میلادی به هلندی ‌ها حمله برد، دژ آنها را تسخیر کرد و آنان را از جزیره بیرون راند. بدین ترتیب هلندی ‌ها که مرکز تجاری خود را از بندرعباس برچیده بودند،‌ عملا از خلیج‌ فارس خارج شدند.

با تشکیل و رسمیت ‌یافتن کمپانی هند شرقی، ‌دولت انگلیس سیاست گسترده استعماری خود را علیه ایران به کار گرفت و در اندک مدتی بر سراسر سواحل خلیج‌ فارس تسلط یافت. دولت انگلیس و عمال کمپانی هند شرقی با نیرنگ، از اتحاد قدرتهای محلی جلوگیری کردند و با ایجاد جنگ های منطقه ای، موجبات ضعف آنها را فراهم آوردند.

در این دوره، سیاست انگلیس در خلیج ‌فارس ایجاد شیخ ‌نشین های متعدد و کوچک بود تا از اتحاد آنها در مقابل خود جلوگیری کند. خلیج‌ فارس بعد از جنگ جهانی اول، نه تنها به عنوان یک معبر دریایی تجاری بسیار مهم، بلکه به عنوان بزرگترین کانون نفت و منبع مهم رشد صنایع، ‌اهمیت اقتصادی و استراتژیکی فراوانی یافت، به طوری که کلیه طرف ‌های تجاری خارجی ایران به ویژه انگلیس با جدیت تمام تلاش کردند حضور فیزیکی خود را در خلیج‌ فارس حفظ کنند. موقعیت استراتژیکی استان هرمزگان، در دهه‌ های بعدی نیز توجه ویژه به این منطقه را برای دولتها و کشورهای خارجی الزامی می ‌ساخت.

بندر عباس :

تا قبل از قرن چهارم هجری در حوالی بندرعباس فعلی، بندر و روستای کوچکی به نام سورو وجود داشت که جغرافیا نویسان قرن چهارم هجری قمری از آن نام برده ‌اند. برخی معتقدند شهرو که اصطخری به عنوان دهی کوچک بر کنار دریا از آن نام برده، همان بندر سورو است.

این بندر در سال 924 هجری قمری بندر جرون خوانده میشد و دهکده ‌ای کوچک بود و در رو به ‌روی سواحل شمالی جزیره پر اهمیت هورموز آن روزگار،‌ قرار داشت. در سال 1514، پرتغالی ‌ها این دهکده کوچک را برای پیاده ‌شدن و بارگیری اجناس از خشکی انتخاب کردند.

به دلیل خرچنگ زیادی که در ساحل این بندر وجود داشت، نام آن را بندر کامارااو یا کامبارائو، یعنی بندر خرچنگ گذاشتند. نام متداول بعدی، یعنی گمبرون یا گامبرون به احتمال زیاد از لغت پرتغالی گامارائو اقتباس شده است. در سال 1622 میلادی شاه عباس توانست با کمک انگلیسی ‌ها دست پرتغالی ‌ها را از این بندر کوتاه کند. به افتخار این پیروزی بندر گمبرون به بندرعباس تغییر نام داد.

تا قبل از سال 1650 میلادی بندرعباس حصار نداشت، ولی از این زمان دور شهر را محصور کردند و بر امنیت آن افزوده شد. انگلیسی ‌ها و هلندی ‌ها در بندرعباس تجارتخانه،‌ و در کنار دریا عمارت زیبایی بنا کردند. در این بندر لنگرگاه مناسبی وجود داشت، لذا اکثر کشتی‌ های بزرگی که از هند برای ایران و عثمانی و سایر نقاط کالا حمل میکردند،‌ در این بندر لنگر می انداختند.

هلندی ‌ها در سال 1110 هجری قمری با کسب اجازه از دولت ایران، شهر تازه‌ ای با بافت و معماری ویژه، در وسط شهر بندرعباس بنا نمودند. عمارت کلاه‌ فرهنگی در همین ایام بنا شده است. بافت و شکل ظاهری شهر جدید تا سال 1135 هجری قمری دوام یافت. در نیمه نخست قرن هفدهم، نمایندگان کمپانی هند شرقی سعی کردند بندرعباس را به پایگاه اصلی خود در خلیج‌ فارس تبدیل کنند، به همین لحاظ، مرکز کمپانی هند شرقی در بندرعباس مستقر گردید.

ناوهای نظامی کمپانی هند شرقی نیز در آبهای نزدیک بندرعباس پهلو گرفتند. این شرکت در سال 1759 به علت متشنج‌ شدن اوضاع و بمباران تاسیسات تجاری انگلیسی ‌ها در بندرعباس، مرکز تجارت خود را از این بندر به بندر بصره منتقل نمود. این امر بیش از پیش، شرایط انحطاط بندرعباس را فراهم کرد. بعد از ظهور نادرشاه، بندر بوشهر مقر ناوگان ایران شد و بندرعباس و توابع آن طبق قرارداد، به سلطان مسقط به اجاره واگذار شد.

در پی شورش سال 1868 میلادی در مسقط، این امتیاز لغو شد و شهر بندرعباس و توابع آن دوباره به تصرف کامل دولت ایران درآمد. پس از پیروزی نهضت مشروطیت و تصویب قانون ایالات و ولایات، بندرعباس و توابع آن جزء محدوده ایالت فارس قرار گرفت و سپس در محدوده اختیارات حاکم کرمان درآمد.

در تقسیمات فعلی کشوری شهر بندرعباس مرکز استان هرمزگان است. این شهر یکی از مهمترین مراکز استراتژیکی و تجاری ایران در جوار خلیج فارس و دریای عمان است. بارانداز شهید رجایی، اسکله عظیمی است که بخش وسیعی از مبادله کالاهای تجاری بین ایران و دیگر کشورها از طریق آن صورت می گیرد. بندرعباس از طریق راه‌ های دریایی، راه ‌آهن، جاده ‌های ترانزیتی درجه یک و از طریق هوا به کلیه مناطق داخلی و دیگر کشورهای جهان مرتبط است.

جاذبه های دیدنی بندرعباس :

عمارت کلاه فرنگی، قلعه خمیر، قلعه لا فت، قلعه هرمز، محله باستانی سورو، حمام گله داری، پل لاتیدان، معبد هندوها

بندر لنگه :

در جغرافی زمان هخامنشیان، از بنادر مهم و تجاری خلیج‌ فارس اندک نام برده شده است. گمان میرود که بندر گوگانا همان بندر لنگه امروزی باشد که در دوران حکومت هخامنشیان از بنادر معتبر تجاری محسوب میشده است، ولی در اثر تغییر و تحولات تاریخی و عدم توجه، این بندر کم‌کم رو به انحطاط گذارده و از رونق آن کاسته شده است.

در سال 1638 تاورنیه - سیاح فرانسوی - طی سفر از بصره به بندر لنگه،‌ مدت دو روز در این بندر اقامت نموده و از آن به خوبی یاد کرده است.

در سال 1760 میلادی، اعراب جواسم سواحل جنوبی خلیج فارس طی یک مهاجرت وسیع، جزیره قشم و بندر لنگه و بندرعباس را تصرف کردند. در زمان کریم‌خان زند سهولت ارتباط دریایی خلیج ‌فارس از طریق بندرلنگه،‌ رونق تجاری قابل توجهی در بندر لنگه و بندر کنگ به وجود آورد و راه کاروان رو شیراز نیز به اهمیت بازرگانی این دو بندر افزود.

اعراب جواسم به دستور کریم‌خان زند و بنا به سیاست نظامی او، در بندر لنگه سکونت گزیدند و در آبادی و رونق آن همچنان کوشیدند، به طوری که بندر فوق از مشهورترین بنادر خلیج ‌فارس شد و در دوران قاجار، به عروس بنادر ایران معروف گردید. تا سال 1896 میلادی، اعراب جواسم بر بندر لنگه تسلط داشتند.

در سال 1889 میلادی در بندر لنگه دفتر کنسولگری فرانسه تاسیس گردید و از همین سال، گمرک بندر لنگه و بندرعباس زیر نظر و ریاست بلژیکی ‌ها قرار گرفت.

در سال 1898 میلادی یکی از افراد خانواده‌‌ های حکومتی بندر لنگه به علت ضعف حکومت مرکزی، بندر لنگه و مناطق اطراف آن را تحت تصرف خود درآورد و علیرغم مخالفت دولت مرکزی ایران،‌ نمایندگانی را جهت اداره امور بندر لنگه انتخاب نمود. در اوایل سال 1899 به سلطه او در بندر لنگه خاتمه داده شد.

در اواخر حکومت سلسله قاجاریه، بندر لنگه رو به ویرانی گذاشت و از شروع جنگ جهانی اول تا بعد از جنگ دوم جهانی 1945 که انواع بیماریهای واگیردار همراه با فقر و قحطی شیوع پیدا کرده بود، اکثر مردم این شهر فعالیت خود را تعطیل کرده و به نقاط دیگر مهاجرت کردند.

به همین دلیل به مرور زمان، نقاط مسکونی شهر خالی از سکنه شد و شهر فعالیت و چهره واقعی خود را از دست داد و سپس آرام ‌آرام رونق یافت. بندر لنگه امروزی شهری نسبتا آباد است و همچنان فعالیتهای تجاری آن روبه‌ گسترش میباشد. این بندر از طریق جاده ‌های درجه یک و فرودگاه، با سایر نقاط ایران ارتباط زمینی و هوایی دارد.

جاذبه های دیدنی بندر لنگه :

عمارت فکری، قلعه لشتان، شهر باستانی کنگ، قلعه شیخ سلطان

بندر جاسک :

نام این بندر که امروز جاسک نامیده میشود، در دوران گذشته به صورت‌ های جاشک، چاشک، جک، راس ‌الجاسک و چاسک نیز ثبت شده است. در دوران بسیار قدیم بندر جاسک یکی از کانونهای معتبر آیین میترا بود. معبدی به نام آناهیتا در جاسک باقی مانده است.

تهمتن ‌بن توران‌ شاه ملقب به سلطان قطب ‌الدین در سال 1330 میلادی به بعد در جاسک حکومت داشته است. در سال 1614 میلادی انگلیسی ‌ها بندر جاسک را به عنوان بندر تجاری خود در شمال خلیج فارس انتخاب کردند.

اولین محموله انگلیسی ‌ها در سال 1616 با کشتی از هند در جاسک پهلو گرفت و در سال 1619 میلادی، تجار مذکور اولین تجارتخانه شرکت هند شرقی در جاسک را تاسیس کردند. این بندر تا زمانی که بندرعباس به تجارت انگلیسی‌ ها اختصاص داده شد، مرکز تجارت و معاملات کمپانی هند شرقی با مرکز ایران بود.

در اواخر سال 1620 میلادی هلندی‌ ها از ورود دو کشتی کمپانی هند شرقی به بندر جاسک جلوگیری کردند. این کار که منجر به نبرد سختی بین انگلیسی ‌ها و هلندی‌ ها در حوالی این بندر شد، به شکست و اخراج هلندی ‌ها از بندر جاسک انجامید.

کشور انگلیس برای بسط نفوذ خود در سال 1864 میلادی اقدام به استحکام مواضع خود در خلیج‌ فارس نمود. از جمله این اقدامات، ایجاد خطوط تلگراف و کابل زیر دریایی بود که ایران و هند را از طریق گواتر - جاسک - بندرعباس مرتبط می ساخت.

دولت انگلیس استحکامات نظامی چندی در جاسک بوجود آورد. در سال 1901 میلادی خطوط تلگرافی (سیم دریایی) دیگری از بندر جاسک به مسقط (عمان) دایر شد که مرکز آن در جاسک قرار داشت.

در سال 1932 از سوی دولت ایران عبور بدون اجازه هواپیماهای انگلیسی و هلندی که از خاور دور به خاورمیانه می ‌آمدند، ممنوع اعلام شد زیرا از بدو تاسیس خطوط هوایی، این دو کشور بدون کسب اجازه در فرودگاه‌ های جاسک - بندرعباس - لنگه‌ فرود می‌ آمدند.

در نتیجه این ممنوعیت، مسیر پروازهای فوق تغییر کرد. بندر جاسک امروزه از شهرهای نسبتا آباد استان هرمزگان است که سه طرف آن را آبهای ساحلی احاطه کرده و آن را به صورت یک شبه ‌جزیره درآورده است.

شهر از دو سوی شرق و غرب به خلیج جاسک می‌ پیوندد و از سوی دیگر (شمال شرقی)، به مناطق نظامی متصل است. این موقعیت، شکل ظاهری شهر را به حالت طولی درآورده و عرض آن را بسیار محدود کرده.

جاذبه های دیدنی بندر جاسک :

کوه بشاگرد، رودخانه جگین، معبد آناهیتا

جزیره قشم :

مردم ایران در روزگاران پیش از قبولی دین اسلام جزیره قشم را بنوکاوان برخت ابرکافان ابرکاوان و لافت می‌ گفتند ولی به تدریج این اسامی به فراموشی سپرده شد و نامهای کشم و قشم متدوال گشت.

این جزیره را به خاطر طول زیاد آن جزیره " الطویله " نیز نامیده ‌اند. در زمان شورش مغول و هرج و مرج ناشی از آن، رئیس قبیله توران در جزیره قشم سکونت اختیار کرد و به آبادانی آن پرداخت و به توران ‌شاه ملقب شد.

پرتغالی‌ ها در سال 1507 میلادی در جزیره قشم استحکامات نظامی مهمی ایجاد کردند، و از ورود کشتی ‌های جنگی سایر دولتها به این جزیره جلوگیری کردند. این وضع تا زمان سلطنت شاه‌ عباس صفوی ادامه داشت. در سال 1645، هلندی ‌ها قوای نظامی مهمی در خلیج فارس گرد آوردند و به بهانه این که ایران قرارهای عهدنامه تجاری خود با آن کشور را رعایت نکرده است، حصار و قلعه قشم را تصاحب کردند و نیروهای نظامی خود را در آنجا اسکان دادند، ولی به علت گرمای شدید هوا، بسیاری از نیروهای هلندی تلف شده، و عاقبت هلندی ها مجبور به تخلیه جزیره قشم شدند.

در بین سالهای 1718 و 1720 میلادی اوضاع خلیج فارس رو به وخامت نهاد. حاکم عمان تعدادی از جزایر واقع در نزدیک سواحل ایران، از جمله قشم را تصرف کرد، ولی چندین فروند کشتی جنگی انگلیسی مهاجمان عمانی را مغلوب کردند.

پس از مرگ نادرشاه در سال 1747 میلادی، نفوذ ایران بر خلیج فارس ضعیف ‌تر شد و طوایف عرب جواسم توانستند دامنه تجاوزات خود را گسترش داده و حوزه متصرفات خویش را تا نزدیکی سواحل ایران برسانند و در سال 1760، جزیره قشم را که تا آن زمان در تصرف یک طایفه مشخص بود، تسخیر نمایند.

در سال 1763، کریمخان زند نفوذ و اقتدار خود را در جنوب ایران مجددا مستقر ساخت. در سال 1882 میلادی، حکومت انگلیسی بمبئی تصمیم گرفت که مرکزی جهت توقف نیروی دریایی انگلیس در خلیج فارس ایجاد کند. برای این منظور چندین نقطه در خلیج فارس مورد بررسی قرار گرفت و بالاخره باسعیدو، واقع در جزیره قشم برای این منظور انتخاب شد.

در این ایام دولت انگلیس قوای خود را در محل باسعیدو استقرار داد. چندی بعد آنها نیز به دلیل بدی آب و هوا و نبودن امکانات زندگی مجبور به ترک باسعیدو شدند. تاسیسات انگلیسی ‌ها در بندر باسعیدو هنوز هم باقی مانده است.

در سال 1909 میلادی، انگلیسی ‌ها مجددا در بندر باسعیدو، انبارهایی برای سوخت کشتی‌ ها ایجاد کردند که در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفت پس از پایان جنگ جهانی دوم، به فعالیت انگلیسی ‌ها در این بندر خاتمه داده شد.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، قشم اهمیت بیشتری پیدا کرد، تا این که پس از پایان جنگ تحمیلی، در سال 1368 شمسی به عنوان دومین بندر آزاد ایران شناخته شد و به دنبال آن در سال 1369، این عنوان به تصویب هیات دولت رسید.

در همین سال فعالیت گمرکی این بندر که یکی از فعالترین مناطق تجاری و صنعتی در خلیج ‌فارس و دریای عمان است، آغاز شد بدین ترتیب با فعال‌ شدن این بندر، فعالیتهای تجاری ایران با سایر کشورهای همسایه و منطقه گسترش یافت علاوه بر آن، پروژه ‌های احداث فرودگاه بین ‌المللی قشم و بندرگاه آن، با ظرفیت پذیرش کشتی ‌های شصت هزار تنی و نیز طرح اتصال زمینی جزیره قشم به بندرعباس آغاز شد.

جاذبه های دیدنی قشم :

آب انبار بی بی‌، آب انبار خربز، چاه پرتقالی ها، شهر قدیمی خربز، تپه کولغان قشم، د بالا تل، نیایشگاه میترا، قلعه قشم

شهر میناب :

تاریخ میناب با تاریخ شهر هرمز باستانی درآمیخته است. در حال حاضر خرابه‌ های این شهر در نزدیکی شهر میناب قرار دارد و در واقع این شهر جای آن را گرفته است. در سال 326 قبل از میلاد، اسکندر مقدونی دریاسالار خود - نئار‌خوس (نئارک) - را از طریق مصب سند رهسپار خلیج ‌فارس کرد.

وی پس از عبور از سواحل مکران به دهانه رودخانه آدمیس در نزدیکی شهر هرمز رسید و مورد استقبال اهالی شهر قرار گرفت و چندین روز در این شهر اقامت کرد.

عده‌ ای از مورخان، بنیانگذاری شهر هرمز کهنه را به اردشیر بابکان (پاپکان) ساسانی منسوب میدانند، در صورتی که چندین قرن پیش از آن سپاه اسکندر در این شهر اقامت داشته است. در حدود سال هزار میلادی یکی از شیوخ عمان به نام محمد برای تصرف خلیج فارس و سواحل آن هجوم آورد و از نارضایتی اهالی هرمز نسبت به حاکم وقت استفاده کرد و بندر هرمز را تصرف کرد.

پس از او، پسر وی به نام سلیمان و سپس فرزندان او حکومت شهر هرمز را به دست گرفتند. در سال 1300 میلادی، جمعی از سواران مغول (نوادگان امیر تیمور گورکانی) به این شهر حمله کردند و خرابی بسیار به بار آوردند.

در نتیجه امیر هرمز همراه با مردم شهر، بندر هرمز را ترک کرده و به جزیره هرمز کنونی مهاجرت نمودند و بدین ترتیب حکومت خشکی هرمز به جزیره جرون منتقل شد.

در سالهای 1793 تا 1804 میلادی سلطان عمان - سلطان ‌ابن احمد - با حمایت انگلیسی ‌ها، حاکمیت خود را در گواتر به ناصرخان - حاکم آن ناحیه تحمیل کرد و نفوذ خود را در سواحل مکران گسترش داد و بدین ‌سان سواحل دریای عمان نیز به دست وی افتاد. وی در رویارویی با ایران احتیاط میکرد، اما سعی کرد تا اداره بندرعباس و میناب را نیز به دست آورد.

در این ایام، آغا محمدخان قاجار به دلیل درگیری ‌های داخلی فرصت نکرده بود تا قدرت خود را در جنوب کشور تحکیم نماید. بدین لحاظ جزایر قشم و هرمز تحت کنترل حکومت عمان قرار داشت.

در سال 1852 با توافق دولت ایران و عمان عهدنامه ‌‌ای تنظیم شد که طی آن، اراضی سواحل و جزیره ‌های ایران و شهر میناب مجددا به مالکیت ایران درآمد. میناب امروزی که تاریخ آن با قدمت تاریخی هرمز قدیمی درآمیخته است، شهری آباد و پر رونق است. این شهر یکی از نواحی مستعد کشاورزی استان هرمزگان نیز هست و محصولات جالیزی، مرکبات و خرمای آن بسیار معروف میباشد.

جاذبه های دیدنی میناب :

قلعه هزاره، رود میناب، امامزاده امیر دیوان

تعداد بازدید : 2313
تاریخ انتشار : 14-02-1392 , 08:16